Reisverhaal Schotland voorjaar 2007, Caithness, ten zuiden van Thurso

Caithness, ten zuiden van Thurso

De dag begint zonnig maar al voor we ons ontbijt op hebben in de grote eetzaal van het hotel wordt het buiten steeds bewolkter. Het is wel een stuk warmer dan gisteren toen het soms niet boven de 10 graden uitkwam. We willen vandaag wat uithoeken bezoeken waar we nog niet eerder geweest zijn. Via een paar wegen die we nog niet eerder hebben gereden rijden we richting Westerdale. Onderweg komen we langs Achanarras Quarry, een opgraving waar je fossielen kan vinden, maar vandaag willen we niet op fossielenjacht en je hebt er een vergunning voor nodig die we niet hebben.
	Volgens onze kaart houdt bij Westerdale de wereld een beetje op en loopt er alleen een lange doodlopende weg langs Strathmore Water naar het zuiden en splitst die weg zich op het einde nog eens. Een mooi ritje voor een uur of twee, zo lijkt het volgens de kaart. Eerst rijden we door een kaal, redelijk vlak gebied, in de verte zien we bossen liggen.
	Al gauw komen we een huisje, Strathmore Lodge, tegen dat de eigenaar probeert te verbouwen tot een kasteelachtig iets, iets dat wij waarschijnlijk ook zouden doen als we hier woonden. Bij Loch More verdwijnt echter het asfalt en wordt een onregelmatig zand- en grindpad. We dubben even, praten met een paar oude mannen die in een jeep zitten en die zeggen dat we gewoon door kunnen rijden.
Dat doen we, maar de weg wordt slechter en slechter. Na ruim 10 kilometer vanaf Loch More komen we bij het volgende huis aan en besluiten we om te keren, want we gaan steeds langzamer omdat de weg steeds slechter wordt. Net als we omgedraaid zijn zien we ineens een auto achter ons! Waarschijnlijk mensen die vanaf het huis komen. Dat hebben wij weer: het dichtsbijzijnde gehucht is meer dan 20 kilometer ver weg, er loopt slechts 1 weg (te smal om iemand te laten passeren) en wij hebben een auto achter ons zitten! Het duurt een hele tijd voor we weer in de bewoonde wereld zijn en we hebben het weggetje zoals het op de kaart staat nog niet eens helemaal gereden. En ik had het alvast afgestreept op de kaart, daar kan nu dus nog een extra streep doorheen!.
	We gaan daarna terug naar de noordkust waar het steeds mistiger aan het worden is. Hier staat de oudste Britse kerncentrale, die ondertussen al uit bedrijf is. Maar de gevolgen zijn er nog steeds: borden waarschuwen ons in Sandside Bay dat je niets van het strand mag meenemen in verband met radioactief gevaar.
	De kerncentrale Dounreay is een verzameling koepels en fabrieken die totaal misplaatst is in het landschap. Men zal wel gedacht hebben zo'n 'gevaarlijk' ding (met uiteindelijk 3 snelle kweekreactoren) ver weg te stoppen in het redelijk onbevolkte noorden. Er is een gratis tentoonstelling maar die zegt niets over de verhoogde radioactiviteit in dit gebied door weglekken en inadequaat beheer. Voor de werkgelegenheid in het gebied was het natuurlijk prachtig, maar of het die prijs waard was? Het aantal gevallen van leukemie schijnt hier hoger te liggen dan elders in het land en we zijn benieuwd waar dit koeienvlees straks heen gaat.
We hebben vandaag niet echt een plan en eigenlijk rijden we maar wat rond. Het weer leent zich er ook niet voor om iets te ondernemen. Er begint steeds vaker wat regen te vallen en ik rijd maar wat weggetjes af die op de kaart nog open staan. Onderweg sjouw ik nog een eind door de kletsnatte weilanden naar Cnoc Freiceadain waar 2 langgerekte grafheuvels liggen, maar echt spectaculair zijn ze niet. Wel het feit dat ze samen zijn gevoegd uit eerdere enkelvoudige grafheuvels.
	Na het stukje noordkust en de zijwegen gaan we weer naar het zuiden. De route is nogal chaotisch vandaag, dit hadden we beter vanochtend kunnen rijden toen we toch al deze kant opgingen. Maar zo rijd ik steeds weer nieuwe wegen die ik kan afstrepen. Bij Achavanich slaan we af naar Loch Stemster waar tientallen staan de stenen een flinke steencirkel vormen. Het regent niet meer en het is weer wat warmer, dus we nemen alle tijd om van het uitzicht en de plek te genieten. Ondanks het grote aantal stenen (34) en de oppervlakte staat er geen informatiebord en ook op internet vinden we er weinig informatie over. Caithness schijnt zo'n 4000 prehistorische vindplaatsen te hebben, uit een tijd dat het hier aangenamer toeven was.
	Daarna rijden we door naar Lybster, een dorpje uit de 19e eeuw dat ooit de thuishaven was van wel 200 haringboten, de op twee na grootste vloot van het land. De weg naar de nu heel wat rustiger haven passeert een leuke waterval waar we even voor stoppen. Lybster zelf is een klein maar grappig plaatsje met een gigantisch brede hoofdstraat: er kan zo een zesbaanssnelweg doorheen! En niemand weet waarom dit zo is.
	Onze toch brengt ons daarna rond het Loch Yarrows waar ook weer veel prehistorische sporen te vinden zijn. Maar ook wat recentere geschiedenis zoals verlaten ruïnes van huisjes uit de 18e en 19e eeuw, waarvan de bewoners werden weggejaagd gedurende de Clearances. Dat van veel huizen de muren nog staan maar de daken verdwenen zijn is misschien te verklaren uit de manier waarop nu nog schuren gebouwd worden in dit gebied: alles is van steen behalve het dak dat door plaggen wordt gevormd over de daklatten heen. De plaggen en het hout van de oudere huizen zijn vergaan en de stenen muren staan nog overeind.
	We zijn redelijk laat terug in Thurso waar we nog een korte wandeling maken. In Wick hebben we nog eens gas getankt, het enige tankstation met gas in het hoge noorden. We zijn nog net op tijd want de eigenaar had de gaspomp al afgesloten met een hek, een half uur voor sluitingstijd. Gelukkig herinnert hij zich ons van gisteren en we beloven hem nog wat vaker langs te komen.
De kwaliteit van het gas is hier wel slechter dan elders want de motor slaat regelmatig af en dan moeten we minstens 5 minuten op benzine rijden voordat we weer op gas kunnen overschakelen. Natuurlijk twijfelen we eerst over deze theorie maar als we later weer naar het zuiden afzakken hebben we die problemen niet meer of minder, dus dat moet het wel geweest zijn. Ook kunnen we veel minder kilometers op een tank maken dan normaal.
En we hebben weer heel wat kilometers gemaakt! Lies is niet echt ieder moment blij met me geweest (en terecht!), maar ik heb nu alle wegen in Caithness afgestreept! Het allereerste gebied in Schotland waar we nu alle wegen (volgens onze kaart, een paar wegen missen, er staan wat teveel op en niet alle weggetjes in dorpen en steden staan erop) gereden hebben! En eerlijk gezegd ben ik er blij om, want ondanks de vele dingen die hier te zien zijn vinden we het wat natuur betreft niet echt inspirerend, behalve wat delen van de kust. Maar nu hoeven we hier de eerste tijd niet meer terug te komen en kunnen we de rest van Schotland verder verkennen!