Home -> Schotland -> Reisverslag 2005 -> Vrijdag 6 mei

Een reis door de geschiedenis

Pas na ons late ontbijt (10 uur) besluiten we wat we gaan doen. We blijven alweer een beetje in de buurt en gaan eerst naar Culloden, iets ten zuidoosten van Inverness. In 1746 werd hier de beslissende slag gestreden tussen de Jacobieten en het Engelse leger. We waren er al eerder, in 2002, maar toen was het weer zo slecht dat we gauw de auto in zijn gevlucht.
We zullen hier niet het hele verhaal vertellen, daar is deze pagina niet voor, maar even in het kort: de Jacobieten waren aanhangers van de familie van Charles Stuart die al 60 jaar aanspraak maakten op de troon. Bonnie Prince Charles zoals hij ook wel genoemd werd, wilde waarmaken wat zijn vader niet gelukt was, nl. de Schotse troon heroveren. Tegen beter weten in kwam hij naar Schotland, wist vele aanhangers te verwerven en het eerste jaar boekten ze verbazingwekkend genoeg alleen maar overwinningen tegen de Engelsen. Het leger van clans kwam zelfs tot op minder dan 200 kilometer van Londen.
In de winter trokken de Jacobieten zich echter terug en veel mannen die verplicht moesten meedoen aan een zaak die ze helemaal niet zo aan het hart lag, deserteerden en keerden terug naar hun clans. Bij Culloden, een moerassig gebied, werd het overgebleven leger van 3000 man verpletterend verslagen, met 1200 doden binnen 1 uur. Nu zien we de gedenktekens en stenen met daarop de namen van de clans als herinnering aan die zwarte dag in de Schotse geschiedenis.
Na de veldslag werd Schotland hard aangepakt: de doedelzak werd verboden, evenals het dragen van tartans, de typisch Schotse kledij. Clans werden vervolgd en de levenswijze van de Schotten verstoord. Er wordt beweerd dat Schotland (en speciaal de Hooglanden) sinds die dag veranderd is en zich nooit meer heeft kunnen herstellen. Het historisch besef van de Schotten is groot en trots als ze zijn op hun voorgeschiedenis, toch zijn ze als het ware nog steeds op zoek naar hun eigen identiteit die toen verloren ging.
	Van de vlakte van Culloden waar een harde en kille wind waait, rijden we verder naar Cawdor Castle. De vorige keer dat we hier waren, was het gesloten. Nu is het open, maar we nemen genoegen met het bekijken van de buitenkant van het kasteel en de uitgebreide tuinen.
	Cawdor staat bekend als het kasteel waar MacBeth Duncan vermoord zou hebben om de Schotse troon te bemachtigen. Er is echter één klein probleem: MacBeth vermoordde Duncan in 1040 en Cawdor Castle stamt uit de 14e eeuw. De werkelijke moord vond waarschijnlijk plaats in Inverness Castle. Wat ons vooral opvalt is de kleine ophaalbrug waar ooit een kunstmatige gracht onderdoor moet hebben gelopen en de gedrongenheid van het kasteel dat van binnen erg groot moet zijn.
	En nu we toch met kastelen bezig zijn, rijden we direkt door naar Brodie Castle, dat we wel van binnen willen bekijken vanwege de grote hoeveelheid kunst, ook van Hollandse meesters. Maar helaas, op vrijdag en zaterdag zijn ze gesloten, dus we maken er alleen een wandeling omheen. Het is een klein en gedrongen kasteel met uiteraard uitgebreide landerijen er omheen.
	We zijn nu vlakbij het plaatsje Forres en daar pauzeren we even. Bij een pizzeria kunnen we zonder jas op het terras zitten, in de zon die ons verwarmt zolang we maar uit de wind blijven. Opvallend in Forres is het grote aantal kerken, we tellen minstens zes grote en dat in een plaats met minder dan 10.000 inwoners.
Wanneer we weer naar de auto lopen, begint het een beetje te regenen, maar al gauw klaart de lucht ook weer op. Koud is het wel, maximaal 10 graden, wanneer we de beschutte binnenplaats van de pizzeria verlaten. We willen in de buurt nog allerlei kleine weggetjes afrijden en genieten van het landschap en de onverwachte dingen die we tegenkomen.
Zoals dit kerkje bij Rafford. We zijn het al eens eerder tegengekomen, maar we weten nu waar we zijn en destijds niet. Het Romaanse gebouw staat een eindje buiten het dorp op een hele mooie plek. Er zijn veel van dit soort kerken, met een rechthoekig schip en een toren aan de kop waarboven een aantal kleine torentjes de hoeken afzetten.
	Daarna rijden we richting Lochindorb. Een smalle weg voert rond het loch en we hebben gehoord dat hier nog een ruïne van een kasteel moet staan. We zien alleen een afgebrokkelde muur op een eilandje (rechts), en dat is alles wat ervan over is. Er schijnt hier ooit een zeer wrede kasteelheer te hebben gewoond aan het einde van de 14e eeuw (Alexander Stewart, de wolf van Badenoch) die zijn onderdanen uitmelkte en zonder pardon ook verkrachtte en uitmoordde. Het verleden van Schotland is lang niet zo romantisch als we soms graag willen geloven...
In de avond zijn we weer terug in Beauly, waar we alweer worden onthaald op een heerlijke warme maaltijd (dat zijn we thuis toch niet gewend). We komen nog meer oude bekenden tegen in de kroeg en de gezelligheid maakt dat we weer veel later in bed liggen dan we willen. Maar gezelligheid kent nou eenmaal geen tijd, zeggen ze. Gelukkig kunnen we morgen weer gewoon uitslapen. Aan vaste ontbijttijden doen ze niet in het Caldeonian hotel!