Home -> Italië -> Reisverslag 2004 -> Zaterdag 29 mei

Een indrukwekkende wandeling door Pompeï

Flits, boem! Zo worden we rond 4 uur gewekt door een flinke onweersbui die blijkbaar recht boven ons hangt, of tenminste minder dan 300 meter ver want er zat nog geen seconden tussen de flits en de inslag! Jupiter is blijkbaar vertoornd of heeft gewoon zin om zich even uit te leven, want tegen alle weersverwachtingen in duurt de onweersbui een hele tijd en blijft precies boven Pompeï hangen. Ondanks onze twijfels blijkt de tent geheel waterdicht alleen bedenken we na een tijdje dat onze stoeltjes nog buiten staan. Pech gehad, die moeten overdag dan maar weer drogen.
Na een ontbijt in de auto lopen we het pleintje over naar de ingang van de Romeinse stad. Busladingen toeristen worden overal gedropt en reisleiders proberen hun groep bijeen te houden door met kranten, gekleurd textiel of paraplu's te zwaaien. De drukte kan veroorzaakt worden door de entreeprijs: die is vandaag namelijk niets! We menen ergens gelezen te hebben dat wel meer bezienswaardigheden gratis zijn op bepaalde dagen, zoals we ook het Colosseum voor niets hebben gezien, maar hier is het blijkbaar op de laatste zaterdag van de maand.
	De lucht ziet er een nog steeds een beetje dreigend uit wanneer we naar binnengaan en van de Vesuvius is bijna niets te zien vanaf het forum (links) of vanaf de smalle straatjes (rechts).
Maar dan breekt de zon door en uren dwalen we, met een plattegrond in de hand, door deze levend verzwolgen stad. Er woonden in het jaar 79 ongeveer 20.000 mensen waarvan 18.000 op tijd zijn gevlucht. We zijn wel benieuwd wat er met die grote massa mensen is gebeurd, want daarvan is, voorzover wij weten, niets bekend. Het resultaat van de grote uitbarsting destijds zien we hier en we lopen ongemerkt 4 uren vol verbazing en geïmponeerd rond. We merken het pas wanneer we weer eens op ons horloge kijken en zien hoe laat het al is...
De stad beschrijven kunnen we niet, daarvoor moet je echt een boek als dat van Bertus Aafjes lezen, maar onze indruk is dat het haast een levende stad is, zeker met de vele toeristen die er rond lopen, alsof ze boodschappen aan het doen zijn. De straten zijn levendig, alleen de huizen en de winkels zijn verlaten hoewel sommige zo gaaf zijn alsof ze pas gisteren zijn verlaten en niet bijna 2000 jaar geleden!
	In 62 na Chistus had de stad al veel te lijden gehad van een behoorlijke aardbeving en vele huizen waren nog steeds in restauratie toen de uitbarsting kwam die het leven helemaal stilgooide in deze handelsstad. Er is veel beschadigd, maar verwonderlijker is dat er nog zoveel bewaard is gebleven. Geen reconstructie van een stad uit de oudheid op grond van wat fundamenten maar een echte stad zoals die er was met winkels, luxueuze huizen, arbeiderswoningen, tempels en wandversieringen die soms nog erg kleurrijk en verfijnd zijn.
Af en toe zien we ergens de gipsafdrukken van de mensen zoals ze gestorven zijn. De mensen en hun skeletten zijn verdwenen, gebleven zijn de holtes in de lava die hen omringd heeft. Sommige liggen vredig op hun rug, anderen houden de handen voor hun ogen of mond of omhelzen anderen, kleine kinderen. Zelfs de riempjes van de sandalen en de plooien van een broek of tuniek zijn nog te zien.
De inrichting van een cafetaria, een ouderwetse snackbar, er zijn er vele van in Pompeï, met een toonbank waarin amphora met etenswaren of drank stonden. Een goede kaart (gratis bij de VVV vlakbij de ingang of in een van de boeken die overal te koop zijn) is onontbeerlijk om een goed overzicht van de stad te krijgen.
	In het huis van 'Venus in de schelp' zijn deze mooie (volgens kunstkenners nogal goedkope) schilderingen te zien. Het feit alleen al dat mensen hun huizen zo versierden, de achterwand van een kleine tuin, getuigt volgens ons van een levenslust en van het feit dat men omringd wilde zijn van dingen die men mooi vond, levensgenieters dus zoals wij dat ook proberen te zijn.
Soms is er op een beschilderde wand een klein portret te vinden, of een schilderij op de wand. De verfijning ervan is vaak prachtig ook al zijn de tekenen van verval te zien. Bijna iedereen fotografeert deze schilderingen die nu ook nog eens aan de lucht zijn blootgesteld. Hoelang duurt het nog tot ze verdwenen zijn, zoals ook bij zoveel Egyptische schilderingen het geval is, die vergaan terwijl je erbij staat?
	We hebben begrepen dat de meest waardevolle schilderingen en mozaieken naar het museum in Napels zijn overgebracht en dat sommige in het stadje zelf replica zijn. Misschien dat je daarom ook over veel mozaiekvloeren gewoon mag lopen. Wat ons betreft maken ze een replica van de hele stad, als je maar het idee hebt dat je in de werkelijke stad rondloopt. Dit is echt zoveel beter dan alleen de afzonderlijke voorwerpen in een museum bekijken!
Na zovele uren lopen zijn we bekaf en we hebben nog niet eens de helft gezien. We gaan niet eens opnoemen in welke huizen we zijn geweest en de theaters en tempels, daarvoor moet je echt zelf komen kijken. Aangezien de entree vandaag gratis is gaan we er gewoon uit en ploffen op het eerste terrasje neer. Even een half uur pauze... Normaal is de entree € 10 per persoon en maar 1x geldig; er is wel een restaurant op het terrein maar die zijn wij nog niet tegengekomen, daarom zijn wij er gewoon weer uitgegaan.
We hebben nu ongeveer eenderde van de stad gezien en maken nu een lijstje van de dingen die we nog per se willen zien. Genoeg voor nog 2 uurtjes schatten we. De lucht in het noorden is pikzwart maar de wind komt vanuit het zuiden dus vol vertrouwen stappen we nogmaals binnen met 2 nieuwe gratis kaartjes.
De zon schijnt in het zuiden ook al ziet Pompeï er zo uit wanneer we naar het noorden kijken. Zou de lucht er destijds ook zo hebben uitgezien, dreigend maar in het vertrouwen dat het wel overwaait of in ieder geval de andere kant op?
	De tempel van Apollo (links) ligt er nog mooi bij maar de mensen in het wit op het forum steken wel erg af tegen de zwarte lucht! Natuurlijk draait de wind 180 graden en het begint te onweren, waaien en regenen. Pompeï wordt gehuld in duisternis en we schuilen onder een afdakje.
De storm waait niet snel over en uiteindelijk zoeken we onderdak in het restaurant dat we toevallig tegenkomen. Wanneer de regen iets minder wordt gaan we weer naar buiten want we willen nog zoveel zien! Met de camera, plattegrond en boeken in de hand rennen we van overkapping naar overkapping en komen er dan ineens achter dat we 1 tas niet bij ons hebben, die met de paspoorten, autopapieren en dergelijke. Door de regen hollen we terug naar het restaurant waar we een kwartier geleden zaten en gelukkig, een stel Fransen heeft de tas gevonden en afgegeven. Blijkbaar hebben de goden het niet helemaal slecht met ons voor...
Iedereen schijnt het restaurant als schuilplaats te gebruiken en men heeft duidelijk rekening gehouden met incidentele regenbuien. Plastic capes die bij het minste of geringste scheuren worden met tientallen tegelijk verkocht voor € 5 per stuk! Wij gaan gewoon met ons natte spul en in t-shirt weer na buiten en wat gebeurt: het wordt weer droog, zonnig en warm!
	Wij verkennen de laatste huizen die op ons lijstje staan, maar de meeste ervan, met de mooiste fresco's, zijn helaas gesloten. Toch zien we nog voldoende indrukwekkende gebouwen en schilderingen, of opslagplaatsen zoals op de foto waarin allerlei gebruiksvoorwerpen staan die in de huizen zijn gevonden. Voor de archeologie en voor ons begrip van het verleden is dit een gouden stad. Iemand (Goethe?) schijnt gezegd te hebben dat een ramp op zo'n schaal nog nooit zoveel plezier heeft verschaft aan toekomstige generaties als deze ramp.
	Aan het einde van de middag krijgen we de Vesuvius eindelijk dan echt te zien zoals hij er nu bij ligt. Nu is de vulkaan nog ruim 1200 meter hoog maar 2000 jaar geleden schijnt dat het dubbele geweest te zijn.
We hebben vandaag bijna 7 uur door deze stad gelopen en het enige dat we kunnen zeggen is dat het heel erg indrukwekkend is. Wanneer je maar enige interesse in de oudheid hebt is een wandeling hier beter dan vele musea bij elkaar. Hier leefden mensen, het is alsof ze gisteren zijn weggegaan, of dat de ramp hun pas gisteren is overkomen. Een maatschappij die erg op de onze leek, los van alle nieuwe technische snufjes natuurlijk. Zo menselijk en indenkbaar kan een museum het verleden nooit maken!
Wanneer we er weer uitlopen zien we dit beeld van het moderne Pompeï. Een stad die verscholen ligt achter de oude stad. Maar evenals Napels dat aan de andere kant van de Vesuvius ligt, heeft het geen rampenplan voor een eventuele nieuwe uitbarsting. En gemiddeld (over de afgelopen 2000 jaar) is het eens in de 20 jaar raak. De laatste uitbarsting was in 1944, dus de nieuwste is al 3x over tijd.
Nu hebben we nog bijna niets over de stad zelf verteld en toch is het zo'n lang verhaal geworden. Voor ons is het zeker een hoogtepunt van deze reis, maar erover vertellen betekent eigenlijk dat je er een studie van moet doen en vervolgens een boek schrijven als dat van Bertus Aafjes! Ons advies wanneer je in mensen en de oudheid bent geïnteresseerd: alleen deze stad is een reis naar Italië al waard, al breng je er maar 1 dag door zoals wij nu hebben gedaan.